Wszystkie wpisy od: sloneczko

Współpraca logopedy z fizjoterapeutą.

Jeszcze do niedawna logopedia kojarzyła się tylko z usuwaniem seplenienia, nieprawidłowej artykulacji głoski [r] lub innych wad wymowy, a działania logopedy postrzegano jako ograniczające się do ćwiczeń w obrębie jamy ustnej. Warto pamiętać, że logopedia jest dziedziną interdyscyplinarną, która poza terapią wad wymowy zajmuje się między innymi usprawnianiem komunikacji w obszernym tego słowa znaczeniu, np. programowaniem języka, treningiem umiejętności społecznych, wzbogacaniem słownika biernego i czynnego czy komunikacją alternatywną. Efektywność podjętej terapii logopedycznej zależy jednak od wielu czynników, a właśnie przez swą interdyscyplinarność logopedia wymaga często współpracy z innymi specjalistami. W zależności od potrzeb pacjenta ważne jest, aby jego terapia miała charakter holistyczny, czyli uwzględniała całościowo stan jego zdrowia. Czasem w procesie terapii logopedycznej niezbędna jest również pomoc fizjoterapeuty.

Z artykułu dowiesz się:

• Czym jest fizjoterapia?

• W jakich zaburzeniach szczególnie istotna jest współpraca logopedy z fizjoterapeutą?

• Jaki jest związek między zaburzonym napięciem mięśniowym w ciele a wadami wymowy?

Czym zajmuje się fizjoterapia?

Fizjoterapia to dziedzina medycyny klinicznej, która zajmuje się przywracaniem sprawności fizycznej człowieka, zatem może stanowić uzupełnienie leczenia farmakologicznego czy szeroko pojętej rehabilitacji. W procesie fizjoterapeutycznym specjalista wykorzystuje różne metody leczenia, na przykład kinezyterapię (leczenie ruchem), fizykoterapię (leczenie z wykorzystaniem czynników fizycznych, takich jak światło, temperatura czy pole magnetyczne), hydroterapię (leczenie z wykorzystaniem wody), terapię manualną czy masaż leczniczy. Podobnie jak w pracy logopedy bardzo ważne jest, aby fizjoterapeuta postrzegał całościowo problemy zdrowotne pacjenta, dlatego zawód ten wiąże się również z potrzebą współpracy z innymi specjalistami, w tym właśnie z logopedą.

Zaburzone napięcie mięśniowe w ciele a wady wymowy.

Aby małe dziecko mogło w pełni używać swojego aparatu artykulacyjnego, musi najpierw opanować proste ruchy z zakresu motoryki dużej. Prawidłowy rozwój ruchowy noworodka, a później niemowlęcia, to gwarancja prawidłowego nabywania i doskonalenia przez rozwijające się dziecko kolejnych, bardziej skomplikowanych umiejętności i funkcji, między innymi z zakresu pracy aparatu artykulacyjnego. Logopeda dokonując diagnozy pacjenta zwraca uwagę na szereg zjawisk, nie tylko językowych, takich jak sprawność narządów artykulacyjnych, napięcie mięśniowe, a nawet postawa ciała. Jeżeli ich harmonijny rozwoju budzi wątpliwości, logopeda może podjąć decyzję o zaleceniu pacjentowi konsultacji z fizjoterapeutą. Należy w tym miejscu podkreślić, że zadaniem logopedy jest ocena rozwoju językowego i komunikacyjnego pacjenta, a nie na przykład diagnoza wad postawy ciała. Warto jednak, aby logopeda posiadał wiedzę umożliwiającą dostrzeżenie występujących nieprawidłowości i w razie potrzeby mógł pokierować pacjenta na pogłębioną diagnozę w kierunku określonych zaburzeń. Najczęściej logopedzi proponują pacjentom wizytę u fizjoterapeuty z powodu podejrzenia występowania u nich nieprawidłowego napięcia mięśniowego w ciele, w szczególności w obrębie twarzy, szyi i głowy. Jednak słabe napięcie mięśniowe z innych obszarów ciała również może opóźniać efekty terapii logopedycznej – kiedy mięśnie posturalne są słabe, wówczas nie spełniają swojej funkcji, czyli nie stabilizują postawy i nie stanowią „gorsetu” utrzymującego stabilność kręgosłupa. W konsekwencji występują liczne problemy z postawą, motoryką dużą i małą, a także z mową. Dlatego tak istotną kwestią jest całościowe spojrzenie na pacjenta w celu postawienia trafnej diagnozy.

Kiedy wskazana jest współpraca logopedy z fizjoterapeutą?

Logopeda może zalecić pacjentowi konsultację z fizjoterapeutą między innymi w następujących sytuacjach:

• w przypadku podejrzenia nieprawidłowości w rozwoju układu ruchowego, w szczególności zaburzeń napięcia mięśniowego w obrębie głowy i szyi;
• w sytuacji planowanego zabiegu na wędzidełku języka lub po jego wykonaniu, kiedy to manualne opracowanie okolic rany przyspiesza gojenie tkanek, a także ma działanie profilaktycznie na powstawanie zrostów utrwalając tym samym efekt zabiegu. Czasem oddziaływań fizjoterapeuty wymagają nie tylko okolica rany po zabiegu, ale również obszary szyi, głowy czy obręczy barkowej;
• gdy istnieje potrzeba wsparcia terapii logopedycznej ze względu na zaburzenia oddychania lub połykania, które mogą wynikać z deficytu koordynacji ruchowej czy nerwowo-mięśniowej w obrębie twarzy. Szczególnie w tym obszarze współpraca między terapeutami jest ważna, gdyż np. stale otwarte usta spowodowane wiotkością mięśni przyczyniają się do wstępowania nieprawidłowej pozycji spoczynkowej języka, a pośrednio do wad zgryzu,
•  u dorosłych pacjentów przechodzących leczenie ortodontyczne, u których istnieje potrzeba zweryfikowania poprawności dotychczasowego przebiegu funkcji aparatu artykulacyjnego, jak i przyjrzenia się nawykom związanym z postawą ciała;
•  w przypadku występowania mózgowego porażenia dziecięcego, czyli zaburzenia powstałego na skutek uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, w którym pacjent potrzebuje zarówno terapii logopedycznej, jak i wsparcia fizjoterapeuty;
• u pacjentów z trisomią 21. Dla tego zaburzenia charakterystyczne jest słabe napięcie mięśniowe, wymagające pomocy fizjoterapeutycznej oraz logopedycznej;
•  w chorobach neurodegeneracyjnych. Tu łączy się działania fizjoterapeutyczne, aby rozluźnić napięcia i ułatwić kontrolę ruchów ciała, z logopedycznymi, z uwagi na występujące problemy z mową, mimiką twarzy oraz przyjmowaniem posiłków.

Działania fizjoterapeuty mogą mieć wpływ na funkcjonowanie całego organizmu człowieka, zatem również na efektywność terapii logopedycznej. Współpraca na linii fizjoterapeuta – logopeda powinna odbywać się z monitorowaniem postępów obu terapii. Dobrze jest, aby terapeuci mogli się ze sobą kontaktować i wzajemnie przekazywać informacje o stanie pacjenta. Pozwoli to na kontrolowanie przebiegu podejmowanych oddziaływań oraz modyfikowanie ich w zależności od potrzeb i aktualnych możliwości pacjenta. Efektem tego będą szybsze rezultaty podjętej terapii.

Autor: Malwina Wilczyńska

W związku z przypadającym terminem przeglądu i aktualizacji Standardów Ochrony Małoletnich przeprowadziliśmy w przedszkolu analizę obowiązującego dokumentu. Ważnym elementem naszych działań byly rozmowy z pracownikami pedagogicznymi i niepedagogicznymi, dotyczące ich codziennych doświadczeń związanych ze stosowaniem Standardów w praktyce. Standardy Ochrony Małoletnich zostały wprowadzone w naszym przedszkolu w sierpniu 2024 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych tzw. ustawą Kamilka.

Przeprowadzona analiza pozwoliła nie tylko zweryfikować dotychczasowe rozwiązania, ale również określić obszary, które wymagają dopracowania. Jednym z najważniejszych kierunków zmian wprowadzonych w Standardach Ochrony Małoletnich 2.0 jest zwiększenie działań profilaktycznych. To właśnie na profilaktyce będziemy koncentrować się w roku szkolnym 2026/2027.

1. Jednym z obszarów, który zostanie rozszerzony jest cyberbezpieczeństwo najmłodszych.  W przedszkolu zwiększamy liczbę zajęć edukacyjnych poświęconych bezpiecznemu i odpowiedzialnemu korzystaniu z nowych technologii.

Głównie poprzez tematykę, która będzie obejmowała m.in.:

• bezpieczne korzystanie z urządzeń elektronicznych,
• zasadę ograniczonego zaufania wobec osób poznanych w Internecie,
• ochronę prywatności i danych osobowych,
• kształtowanie nawyku informowania zaufanej osoby dorosłej o sytuacjach budzących niepokój,
• rozwijanie odpowiedzialnych nawyków związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych.

Działania mają zwiększyć świadomość najmłodszych na temat zagrożeń występujących w sieci oraz przeciwdziałać uzależnieniom od technologii cyfrowych. 

2. Kolejnym ważnym obszarem profilaktyki będzie ochrona granic osobistych dziecka, prawo do prywatności oraz kształtowanie świadomości własnego ciała.

Podczas zajęć będziemy w sposób dostosowany do wieku dzieci rozmawiać m.in. o tym:

• czym są granice osobiste i dlaczego każdy ma prawo je wyznaczać,
• że dziecko ma prawo powiedzieć „nie” w sytuacji, która powoduje jego dyskomfort,
• że części intymne ciała należą do sfery prywatnej,
• że dziecko powinno informować zaufaną osobę dorosłą o zachowaniach, które wzbudzają jego niepokój, zawstydzenie lub dyskomfort,
• gdzie i u kogo szukać pomocy.

Celem tych działań nie jest wzbudzanie w dzieciach lęku, lecz budowanie poczucia bezpieczeństwa, sprawczości i świadomości własnych granic.

3. Nadal będziemy kontynuować działania dotyczące rozwijania umiejętności nawiązywania i podtrzymywania prawidłowych relacji rówieśniczych. Szczególną uwagę poświęcimy rozpoznawaniu zachowań właściwych i niewłaściwych, reagowaniu na przekraczanie granic w kontaktach z innymi dziećmi oraz wskazywaniu możliwych sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych i konfliktowych.

Ważnym elementem zajęć będą również relacje dzieci z osobami dorosłymi. Dzieci będą poznawały zasady bezpiecznych relacji oraz uczyły się rozpoznawać sytuacje, w których zachowanie osoby dorosłej jest niewłaściwe lub narusza ich granice.

Wszystkie zajęcia będą prowadzone w sposób dostosowany do wieku, możliwości rozwojowych oraz indywidualnych potrzeb dzieci. 

Standardy Ochrony Małoletnich 2.0 nie mają być wyłącznie zbiorem procedur określających sposób reagowania w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka. Chcemy, aby były przede wszystkim narzędziem codziennej profilaktyki i sprzyjały budowaniu bezpiecznego środowiska przedszkolnego.

Ewelina Bebak

Rodzina jest dla dziecka pierwszym światem, w którym uczy się miłości, zaufania, bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku. To właśnie w domu maluch poznaje podstawowe wartości, uczy się komunikacji oraz buduje pierwsze relacje z innymi ludźmi. W rodzinie dziecko obserwuje codzienne zachowania dorosłych, naśladuje je i stopniowo uczy się samodzielności. Bliskość rodziców, wspólnie spędzany czas, rozmowy i wspólne zabawy mają ogromny wpływ na rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy dziecka.

Dlaczego rodzina jest tak ważna? Bo daje dziecku poczucie stabilności i akceptacji. Dzięki temu maluch lepiej radzi sobie z nowymi sytuacjami, chętniej podejmuje wyzwania i z większą odwagą poznaje świat. To także w rodzinie dziecko uczy się empatii, odpowiedzialności i współpracy. Codzienne, drobne gesty — wspólny posiłek, rozmowa przed snem, pomoc w prostych domowych czynnościach — budują więź i pokazują, że każdy członek rodziny jest ważny.

Wspólne chwile budują więź

W dzisiejszym świecie, pełnym obowiązków i pośpiechu, szczególnie ważne jest świadome budowanie relacji poprzez wspólne spędzanie czasu. Nie muszą to być wielkie wydarzenia – najcenniejsze są proste, codzienne chwile, które budują bliskość i poczucie przynależności.

Wspólny czas można spędzać na wiele sposobów:

• wspólne czytanie książek i rozmowy o ich treści,
• spacery i zabawy na świeżym powietrzu,
• gry planszowe i zabawy rozwijające wyobraźnię,
• wspólne przygotowywanie posiłków,
• prace plastyczne i twórcze aktywności,
• rodzinne wycieczki i odkrywanie nowych miejsc,
• rozmowy o minionym dniu, dzielenie się radościami i trudnościami.

Takie chwile uczą dziecko współpracy, cierpliwości oraz wzmacniają więzi rodzinne. Dziecko czuje się ważne i zauważone, co buduje jego pewność siebie i poczucie własnej wartości.

Rodzina i przedszkole

Przedszkole wspiera rodzinę w wychowaniu dziecka, a dobra współpraca między domem a placówką przynosi najlepsze efekty. Gdy rodzice i nauczyciele działają razem, dziecko czuje się pewniej i bezpieczniej, a jego rozwój przebiega harmonijnie.

W przedszkolu dzieci chętnie opowiadają o swoich bliskich, wykonują prace plastyczne o rodzinie, poznają różne role domowników i uczą się, że każda rodzina może wyglądać inaczej, ale każda zasługuje na szacunek i miłość.

Rodzina to miejsce, do którego zawsze chce się wracać. To właśnie ona daje dziecku korzenie, poczucie przynależności i siłę do odkrywania świata.

.

Ruch to nieodłączny element dzieciństwa. Przedszkolaki uczą się poprzez działanie– skakanie, bieganie, wspinanie się i balansowanie to dla nich naturalne sposobyodkrywania świata. Aktywność fizyczna wspiera ich rozwój w wielu wymiarach:

• Motoryka i koordynacja – dzieci doskonalą swoje zdolności ruchowe, co przekłada się na lepszą równowagę, precyzję i kontrolę nad własnym ciałem.
• Zdrowie fizyczne – regularny ruch wzmacnia mięśnie, kości i układ odpornościowy, a także zmniejsza ryzyko nadwagi i chorób cywilizacyjnych.
• Sprawność umysłowa – aktywność fizyczna poprawia przepływ krwi do mózgu, co sprzyja koncentracji, lepszemu zapamiętywaniu i efektywnej nauce.
• Regulacja emocji – ruch to naturalny sposób na redukcję stresu i napięcia. Po aktywnej zabawie dzieci są bardziej zrelaksowane i spokojniejsze.
• Umiejętności społeczne – gry zespołowe i wspólne zabawy uczą współpracy, komunikacji i zasad fair play

Rola przedszkola w kształtowaniu nawyków ruchowych
Przedszkole odgrywa kluczową rolę w rozwijaniu aktywności ruchowej dzieci. To właśnie tam maluchy spędzają sporą część dnia, a organizowane zajęcia mogą pomóc im w budowaniu dobrych nawyków.

W ramach codziennych aktywności przedszkola oferują m.in.:

1. Ćwiczenia gimnastyczne – zajęcia poranne, elementy jogi, ćwiczenia rozciągające.
2. Zabawy ruchowe – zarówno w sali, jak i na świeżym powietrzu, np. tory przeszkód, zabawy z piłką, wyścigi.
3. Taniec i rytmikę – połączenie muzyki i ruchu rozwija koordynację, poczucie rytmu i ekspresję emocji.
4. Swobodny ruch – możliwość biegania, skakania i eksplorowania przestrzeni w sposób spontaniczny i naturalny.

Krótka charakterystyka rozwoju motorycznego u dzieci 3-, 4- i 5-letnich

Rozwój fizyczny dzieci w wieku przedszkolnym przebiega etapami, a każde dziecko osiąga kolejne umiejętności w swoim indywidualnym tempie.

3-latek

Ruchy jeszcze dość niezgrabne, ale dziecko zaczyna coraz lepiej kontrolować swoje ciało. Doskonali się w podstawowych czynnościach ruchowych.

• Ruchy jeszcze dość niezgrabne, ale dziecko zaczyna coraz lepiej kontrolować swoje ciało. Doskonali się w podstawowych czynnościach ruchowych.
• Biega, choć może mieć trudności z nagłym zatrzymaniem się lub zmaną kierunku.
• Wchodzi po schodach, stawiając obie stopy na jednym stopniu.
• Skacze obunóż w miejscu.
• Uczy się rzucać i łapać piłkę.
• Ma ograniczoną precyzję w czynnościach manualnych (np. rysowanie, lepienie z plasteliny).

4-latek

• Większa kontrola nad ruchem, poprawa koordynacji i równowagi. Ruchy stają się bardziej
• celowe i skoordynowane.
• Biega płynniej, potrafi nagle się zatrzymać i ponownie ruszyć.
• Wchodzi po schodach naprzemiennie (jedna noga na każdym stopniu).
• Skacze na jednej nodze.
• Potrafi rzucać i łapać piłkę z większą precyzją.
• Lepiej kontroluje ruchy dłoni i palców, co przekłada się na rozwój zdolności manualnych

5-latek

• Ruchy są płynne, precyzyjne i bardziej kontrolowane. Dziecko osiąga duża samodzielność w zakresie aktywności ruchowej.
• Szybko biega, swobodnie zmienia kierunek ruchu.
• Skacze przez przeszkody.
• Potrafi utrzymać równowagę na jednej nodze przez kilka sekund.
• Opanowuje jazdę na rowerze z pedałami.
• Wykonuje podstawowe kroki taneczne i układy ruchowe w rytm muzyki.

Opracowała Natalia Starzak Guźniczak