Mam prawo do… czyli kilka słów o prawach dziecka
Zbliża się 1 czerwca, czyli Międzynarodowy Dzień Dziecka. W związku z tym warto przypomnieć sobie jakie prawa mają najmłodsi. Janusz Korczak powiedział kiedyś, że „dziecko to też człowiek tylko, że jeszcze mały”. Musimy zatem wiedzieć, że życie dzieci to nie tylko obowiązki, wymagania narzucane przez innych, ale są to też prawa, które im przysługują i o których nie każdy zdaje sobie sprawę.
Zgodnie z Międzynarodową Konwencją o Prawach Dziecka, która obowiązuje od 20 listopada 1989 roku, “dziecko” oznacza każdą istotę ludzką w wieku poniżej osiemnastu lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność. Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.
Prawa dziecka, podobnie jak prawa człowieka podzielone są według kategorii na prawa:
- Osobiste, umożliwiające rozwój dziecka. Są to:
prawo do życia – każdy człowiek uprawniony jest do korzystania z zawartych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka praw i wolności, bez względu na jakiekolwiek różnice wynikające z przynależności rasowej, koloru skóry, płci, języka, religii, poglądów politycznych lub innych, narodowego lub społecznego pochodzenia, cenzusu majątkowego, urodzenia oraz jakichkolwiek innych
prawo do tożsamości – każde dziecko ma prawo do otrzymania imienia, obywatelstwa i jeśli to możliwe do poznania swoich rodziców
prawo do rozwoju – państwo ma obowiązek zapewnić jak najlepszy rozwój dzieci. Musi też zadbać o odpowiednią ilość szkół i zagwarantować możliwość zdobycia wykształcenia każdemu. Rodzice powinni w tym wspierać swoje dzieci
prawo do wychowania w rodzinie – każde dziecko ma prawo być kochane przez Rodziców, bez względu na to czy mieszkają razem, czy osobno. Ma prawo być wychowywane przez oboje Rodziców, o ile jest to dla niego dobre
prawo do wyrażania własnych poglądów – każde dziecko ma prawo wypowiedzieć się, w każdej sprawie jego dotyczącej. Dorośli powinni starać się wziąć tę opinię pod uwagę
prawo do informacji – środki masowego przekazu zapewniają, aby dziecko miało dostęp do informacji oraz materiałów pochodzących z różnorodnych źródeł krajowych i międzynarodowych, szczególnie do tych, które mają na uwadze jego dobro w wymiarze społecznym, duchowym i moralnym oraz jego zdrowie fizyczne i psychiczne
- Polityczne lub publiczne, dzięki którym dziecko wyraża swoje poglądy i uczestniczy w życiu swojej grupy, społeczności, państwa. Są to prawa:
prawo do wyrażania własnych poglądów – jw.
prawo do uczestniczenia w stowarzyszeniach
- Socjalne, które są obowiązkami państwa i dorosłych do stworzenia odpowiednich warunków do rozwoju umysłowego i fizycznego dziecka. Są to:
prawo do godnych warunków życia i odpowiedniego poziomu życia
prawo do opieki zdrowotnej – każde dziecko, gdy zachoruje ma prawo do właściwej opieki i odpowiedniego leczenia. Rodzice powinni dbać też o zdrowie psychiczne swoich dzieci
prawo do odpoczynku – każde dziecko ma prawo do zabawy, odpoczynku i relaksu. Dzieciństwo to nie tylko obowiązki i nauka, dzieci potrzebują czasu na beztroskę
- Ekonomiczne, umożliwiające dziecku przygotowywanie się do niezależności materialnej od innych. Najważniejszymi są:
prawo do nauki – każde dziecko ma prawo, ale też i obowiązek nauki do 18 roku życia. Ma prawo do wypoczynku, rozwijania swoich zainteresowań i talentów. Oznacza to bezpłatny dostęp do szkół, bibliotek i innych źródeł wiedzy. Rodzice powinni wspierać i umożliwiać dobre warunki do tego
ochrona prawa pracy podejmowanej, czy to w ramach obowiązku nauki czy wakacyjnego zarobku
Ponadto dzieci mają też prawo do:
Prywatności – każde dziecko musi mieć poczucie poszanowania jego godności i prywatności. Bez poważnego powodu nikt nie powinien przeglądać osobistych rzeczy, czy korespondencji dziecka
Życia bez przemocy – każde dziecko ma prawo do ochrony godności osobistej. Nikomu nie wolno bić, poniżać, czy wyśmiewać. Nikt nie ma prawa stosować na dzieciach przemocy fizycznej, czy psychicznej
Warto wiedzieć, że dzieci są w zależne od dorosłych i to od nas zależy w jakim świecie będą żyć i się wychowywać. Zadbajmy o to, by był to jak najlepszy i najpiękniejszy świat. Dajmy dzieciom poczucie bezpieczeństwa, pozwólmy im się rozwijać, zapewnijmy im godne warunki do życia, umożliwiajmy wyrażanie swoich poglądów, ale też miejmy na uwadze ich zdrowie. Pamiętajmy! Gdy widzimy jakikolwiek przejaw przemocy wobec dzieci – REAGUJMY!
Weronika Mikołajczyk
