LOGOPEDA POLECA 😊
Prawidłowo wykształcona funkcja ręki umożliwia i przyspiesza rozwój mowy. Można tego dokonać poprzez odpowiednią stymulację dłoni, co prowadzi do pobudzania ośrodka w mózgu odpowiedzialnego za funkcje percepcyjne i motoryczne dłoni, wpływając pośrednio na aktywizację ruchowego ośrodka mowy. Przyczyną tego zjawiska jest sąsiedztwo obu tych ośrodków w korze mózgowej. Zajmują one duży obszar, co świadczy o tym jak wielkie jest ich znaczenie. Motoryka precyzyjna dłoni oraz mowa należy do wyższych czynności mózgowych, które sterowane są przez procesy korowe.
Rękę można uznać za szeroko wyspecjalizowany narząd, który w życiu człowieka pełni bardzo wiele funkcji. Może nam ona służyć do popychania, przesuwania, podnoszenia ciężarów (a więc do wykonywania czynności wymagających siły, w mniejszym zakresie precyzji), zdolna jest również do wykonywania precyzyjnych i skomplikowanych ruchów, np. pisania. Sprawne ręce pozwalają nam na samodzielne ubranie się, zapięcie guzików, przygotowanie i spożycie posiłku, sięganie po przedmioty i manipulowanie nimi. Dzięki dłoniom oceniamy fakturę, wielkość, ciężar, kształt przedmiotów oraz temperaturę. Pełnią więc funkcję postrzegania. Ręce są również nośnikiem komunikatów niewerbalnych. Dzięki gestowi wskazywania palcem 13-15 miesięczne niemowlę jest w stanie kierować uwagę drugiej osoby na obiekt, który go zainteresował – spełniają więc funkcję komunikacyjną i społeczną.
Wraz ze wzrostem precyzyjnej motoryki rąk, rosną też możliwości w zakresie motoryki narządu artykulacyjnego, pojawia się coraz więcej głosek i dziecko osiąga coraz większą kontrolę nad wydobywanym głosem.
Dzieci ze znacznie upośledzoną motoryką, koordynacją statyczną i dynamiczną całego ciała, zaczynają mówić później i niejednokrotnie wykazują zaburzenia mowy.
Jak stymulować sprawność dłoni ?
- kolorowanie, rysowanie i malowanie przeróżnymi przyborami na różnorodnych
- powierzchniach, strukturach oraz materiałach,
- nawlekanie koralików,
- wycinanie, wydzieranie, wyklejanie,
- lepienie, wałkowanie, ugniatanie, rzeźbienie z plasteliny, ciastoliny, modeliny, masy solnej, masy piaskowej,
- przewlekanie, wyszywanie, przeplatanie, wiązanie za pomocą tasiemek, wstążeczek, sznurków,
- zapinanie i odpinanie guzików, rzepów, suwaków,
- odkręcanie i zakręcanie słoików, nakrętek, pudełek itp.,
- układanie klocków,
- chwytanie i przenoszenie małych przedmiotów paluszkami, pęsetką, spinaczami,
- darcie, zgniatanie, formowanie, ugniatanie kulek z papieru, gazet, folii spożywczej,
- mieszanie, przesypywanie, przelewanie piasku, ryżu, kaszy, wody.
Już od urodzenia można usprawniać dłonie dziecka poprzez masażyki, zabawy paluszkowe, manipulowanie przedmiotami oraz dotykanie różnych faktur i konsystencji. Najwięcej receptorów dotykowych znajduje się właśnie na opuszkach dłoni, w skórze warg i na czubku języka, dlatego poprzez dostarczanie różnorodnych bodźców dotykowych stymuluje się mowę u dziecka.
Dziecko może usprawniać pracę rąk również podczas codziennych czynności samoobsługowych, np. jedzenia, mycia się czy ubierania.
Wszelkie ćwiczenia manualne usprawniające motorykę małą doskonalą umiejętności grafomotoryczne dziecka. Dzięki nim ułatwiamy dziecku start w szkole.
Zabawy plastyczno-techniczne często rozładowują napięcia u dzieci, relaksują, ale także stwarzają dobre warunki do wzmacniania więzi emocjonalnych i rozwijają umiejętności komunikowania się z bliskimi. Prace plastyczne ponadto pobudzają wyobraźnię dziecka, rozwijają jego kreatywność.
opracowała:
mgr Mariola Rochmankowska
źródło:
- strefalogopedy.pl, zdrowie.pap.pl, pedagogika-specjalna.edu.pl
- Sadowska L. „Neurofizjologiczne metody usprawniania dzieci z zaburzeniami w rozwoju”, wyd. AWF, Wrocław 2004.
- Goddard S. „Odruchy, uczenie się i zachowanie” PWN, 2018.
- Masgutowa S., Regner A. „Rozwój mowy dziecka w świetle integracji sensomotorycznej” wyd. Continuo, Wrocław 2009